یکی از رایجترین و پرکاربردترین مخازنی که امروز در ساختمانها، کشاورزی و حتی صنایع مختلف استفاده میشود، مخازن پلیاتیلنی یا پلیمری هستند. دلیل محبوبیت این مخازن کاملاً مشخص است؛ وزن مناسب، دوام بالا، تنوع زیاد در شکل و حجم، و سازگاری عالی با آب و بسیاری از مایعات دیگر.
مخزن پلیاتیلن در اصل نوعی تانکر ساختهشده از پلیمر پلیاتیلن است که برای ذخیرهسازی، نگهداری و حتی حملونقل آب شرب و انواع سیالات سازگار مورد استفاده قرار میگیرد. به همین دلیل در بازار با نامهایی مثل مخزن پلیمری، مخزن پلاستیکی یا مخزن پلیاتیلنی شناخته میشود.
این مخازن به دلیل ویژگیهای فنی و بهداشتی خاص، جایگزین بسیار مناسبی برای مخازن فلزی قدیمی شدهاند و امروزه در ساختمانهای مسکونی، مراکز تجاری، کشاورزی و صنایع مختلف بهوفور دیده میشوند.
تنوع شکل و حجم مخازن پلیاتیلن
یکی از مهمترین مزیتهای مخازن پلیاتیلن، تنوع بسیار بالای آنها در طراحی، شکل و حجم است. این تنوع باعث شده برای تقریباً هر فضا و هر نیازی، یک مدل مناسب وجود داشته باشد.
انواع مخازن پلیاتیلن از نظر شکل
مخزن افقی
این مدل بیشتر در فضاهایی استفاده میشود که محدودیت ارتفاع وجود دارد. از کاربردهای رایج آن میتوان به ذخیره آب شرب ساختمانها، کشاورزی، صنایع غذایی و حتی مراکز آتشنشانی اشاره کرد. حجم این مخازن معمولاً از حدود ۵۰ لیتر تا ۱۰ هزار لیتر متغیر است.
مخزن عمودی
مخازن عمودی به دلیل اشغال فضای کمتر روی زمین، یکی از پرفروشترین مدلها هستند. این مخازن هم در مصارف خانگی و هم در صنایع غذایی، دارویی، شیمیایی و دامداری استفاده میشوند و در حجمهایی از ۵۰ لیتر تا حتی ۳۰ هزار لیتر تولید میشوند.
مخزن مکعبی
طراحی مکعبی باعث میشود این مخازن برای قرارگیری در فضاهای خاص، انبارها یا محیطهای صنعتی بسیار مناسب باشند. از این مدل برای نگهداری آب شرب و همچنین مواد مختلف در صنایع گوناگون استفاده میشود. ظرفیت آنها معمولاً بین ۱۰۰ تا ۲۰۰۰ لیتر است.
مخزن آسانرو
این نوع مخزن مخصوص فضاهایی طراحی شده که راه دسترسی باریک یا محدود دارند. بهراحتی از دربها عبور میکند و برای واحدهای مسکونی یا موتورخانهها گزینهای کاربردی است. حجم آنها اغلب بین ۵۰۰ تا ۲۰۰۰ لیتر است.
مخزن زیرپله
همانطور که از نامش پیداست، این مخزن برای نصب در زیر راهپله طراحی شده و در ساختمانهای مسکونی، اداری و تجاری کاربرد زیادی دارد. حجم رایج این مدل بین ۵۰۰ تا ۱۵۰۰ لیتر است.
مخزن بیضی
در مکانهایی با محدودیت ارتفاع، مخزن بیضی انتخاب مناسبی است. این مخازن معمولاً در حجمهای ۵۰۰ تا ۵۰۰۰ لیتر تولید میشوند.
مخزن نیسانی
این مخازن مخصوص نصب در قسمت بار وانت نیسان هستند و برای حمل آب شرب یا مایعات دیگر استفاده میشوند. ظرفیت آنها معمولاً بین ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ لیتر است.
مخزن انبساط
مخزن انبساط پلیاتیلنی برای سیستمهای گرمایشی طراحی شده و وظیفه آن کنترل فشار ناشی از گرم شدن آب است. این مخازن اغلب در حجمهای ۶۰ تا ۲۰۰ لیتر تولید میشوند.
مخزن قیفی
مدل قیفی بیشتر در کشاورزی و صنایع خاص استفاده میشود و برای تخلیه کامل مایعات بسیار کاربردی است. حجم آنها از ۱۰۰ تا ۱۰ هزار لیتر متغیر است.
مخزن سمپاش
این مخازن برای نگهداری سموم و مواد مورد استفاده در کشاورزی و باغداری طراحی شدهاند و معمولاً بین ۱۰۰ تا ۲۰۰۰ لیتر ظرفیت دارند.
مخزن IBC
مخزن IBC بیشتر برای نگهداری و جابهجایی مایعات خاص استفاده میشود و معمولاً در حجم ۱۰۰۰ لیتر تولید میگردد. این مخازن باید حتماً داخل فریم فلزی استفاده شوند.
مخزن کلرزنی
این نوع مخزن برای نگهداری مواد کلردار کاربرد دارد و در حجمهایی حدود ۲۲۰ تا ۵۰۰ لیتر تولید میشود.
مخزن سپتیک
مخازن سپتیک پلیاتیلنی برای تصفیه اولیه فاضلاب استفاده میشوند و معمولاً در ظرفیتهای مشخص، مانند ۵۰۰۰ لیتر، تولید میشوند.
انواع مخازن پلیاتیلن از نظر تعداد لایه
مخازن پلیاتیلن بر اساس تعداد لایه نیز به چند دسته تقسیم میشوند که هرکدام کاربرد خاص خود را دارند.
مخزن تکلایه
این مخازن بیشتر برای نگهداری مایعات غیر از آب شرب استفاده میشوند. برخلاف تصور رایج، استحکام بالایی دارند و برای برخی کاربردهای صنعتی بسیار مناسب هستند.
مخزن سهلایه
پرکاربردترین مدل برای ذخیره آب شرب. وجود لایه تیره در وسط باعث جلوگیری از نفوذ نور و در نتیجه جلوگیری از جلبکزدگی میشود.
مخزن چهارلایه
این مخازن معمولاً بهصورت سفارشی تولید میشوند و عملکردی مشابه مخازن سهلایه دارند.
مخزن چهارلایه فومدار
در این مدل، لایه فوم باعث کاهش انتقال حرارت میشود و مقاومت مخزن در برابر گرما افزایش پیدا میکند.
کاربرد مخازن پلیاتیلن
اصلیترین کاربرد این مخازن، ذخیره آب شرب در ساختمانها است؛ بهویژه در مناطقی که فشار آب شهری پایین است. طبق مقررات ملی ساختمان، برای هر نفر حدود ۱۵۰ لیتر آب ذخیره در شبانهروز در نظر گرفته میشود.
علاوه بر این، مخازن پلیاتیلن در صنایع غذایی، کشاورزی، نگهداری مواد شیمیایی سازگار، ذخیره سموم و بسیاری از کاربردهای دیگر نیز مورد استفاده قرار میگیرند.
مزایا و معایب مخازن پلیاتیلن
مزایا
مخازن پلیاتیلن به دلیل نصب آسان، وزن مناسب، مقاومت بالا در برابر ضربه، خوردگی، سرما و گرما، بهداشتی بودن و عدم تغییر طعم و بوی آب، انتخابی بسیار محبوب هستند. همچنین یکپارچه بودن بدنه و مقاومت در برابر اشعه UV از دیگر مزایای مهم آنهاست.
معایب
در کنار مزایا، این مخازن نسبت به اجسام تیز حساس هستند و در مدلهای تیرهرنگ ممکن است آب داخل مخزن در معرض گرما قرار بگیرد.