تنظیم باد منبع تحت فشار
نحوه تنظیم باد منبع تحت فشار پمپ آب
منبع تحت فشار یکی از اجزای مهم در سیستم پمپ آب خانگی است که نقش اصلی آن ثابت نگه داشتن فشار آب و جلوگیری از روشن و خاموش شدن مداوم پمپ است. این منابع بههمراه قطعاتی مثل گیج فشار، کلید اتوماتیک و پنجراهی روی پمپ نصب میشود و اگر درست تنظیم نباشد، کل سیستم دچار مشکل میشود.
عملکرد صحیح منبع تحت فشار به چند عامل مهم بستگی دارد؛ از جمله میزان باد داخل مخزن، تنظیم درست فشار، سالم بودن بدنه و تیوپ یا دیافراگم داخلی. به همین دلیل، تنظیم باد منبع تحت فشار یکی از کارهایی است که هم مصرفکنندهها و هم نصابها باید با اصول آن آشنا باشند. در ادامه، به زبان ساده بررسی میکنیم که این تنظیم چگونه انجام میشود و به چه نکاتی باید توجه کرد.
منبع تحت فشار چرا لازم است و چگونه کار میکند؟
منبع تحت فشار بهعنوان یک کمککننده برای پمپ آب عمل میکند. وظیفهی اصلی آن ذخیرهی مقدار مشخصی آب تحت فشار است تا هنگام باز شدن شیر، نیازی نباشد پمپ بلافاصله روشن شود. این موضوع هم فشار آب را یکنواختتر میکند و هم عمر پمپ را افزایش میدهد.
این منابع معمولاً در دو نوع تیوپی و دیافراگمی تولید میشوند.
در نوع دیافراگمی، یک دیافراگم لاستیکی داخل مخزن قرار دارد که آب را از هوای فشرده جدا میکند. فشار آب خروجی در این حالت، بهواسطهی هوای فشردهای است که پشت دیافراگم قرار دارد.
در نوع تیوپی، یک تیوپ انعطافپذیر داخل مخزن وجود دارد که با پر شدن از آب، هوای اطراف آن فشرده میشود و همین فشار باعث خروج آب با قدرت مناسب میگردد.
مزیت اصلی نصب منبع تحت فشار این است که پمپ دیگر با هر باز و بسته شدن کوتاه شیر آب روشن نمیشود. تا زمانی که آب ذخیرهشده داخل منبع وجود دارد، فشار مورد نیاز از همانجا تأمین میشود و پمپ در حالت خاموش باقی میماند. این موضوع استهلاک پمپ را بهشکل محسوسی کاهش میدهد.
از کجا بفهمیم باد منبع تحت فشار کم شده است؟
اگر متوجه شدید پمپ آب مدام روشن و خاموش میشود یا فشار آب هنگام مصرف ثابت نیست، یکی از اولین بخشهایی که باید بررسی شود منبع تحت فشار است. در بسیاری از مواقع، مشکل فقط به کم شدن باد داخل مخزن برمیگردد.
بررسی و تنظیم باد منبع کار پیچیدهای نیست، اما باید با دقت انجام شود. این موضوع بهخصوص در سرویسهای دورهای سیستم پمپاژ اهمیت زیادی دارد، چون تنظیم نبودن باد منبع مستقیماً روی عملکرد کل سیستم تأثیر میگذارد.
مراحل تنظیم باد منبع تحت فشار
برای تنظیم صحیح باد منبع، بهتر است مراحل زیر بهترتیب انجام شود:
– ابتدا باید از سالم بودن منبع و تیوپ مطمئن شوید. برای این کار، والف هوای روی منبع را با یک جسم باریک کمی فشار دهید. اگر از والف هوا خارج شود، یعنی تیوپ سالم است. اما اگر آب خارج شد، نشاندهندهی پارگی یا خرابی تیوپ داخلی است و در این حالت، تنظیم باد کمکی نخواهد کرد و باید تیوپ تعویض شود.
– پس از اطمینان از سالم بودن منبع، برق پمپ را بهطور کامل قطع کنید. سپس یکی از شیرهای آب را باز بگذارید تا آب داخل منبع کاملاً تخلیه شود. این مرحله بسیار مهم است، چون اگر آب داخل مخزن تخلیه نشود، عددی که از فشار باد میخوانید واقعی نخواهد بود.
– بعد از تخلیه آب، با استفاده از گیج فشار، میزان باد داخل منبع را اندازهگیری کنید. معمولاً مقدار فشار استاندارد باد روی پلاک مشخصات منبع یا در دفترچهی آن درج شده است. با مقایسهی عدد بهدستآمده با مقدار استاندارد، متوجه میشوید که آیا منبع نیاز به بادگیری دارد یا خیر.
– یک نکتهی مهم این است که فشار باد منبع باید کمی کمتر از فشار روشن شدن پمپ باشد. بهطور معمول، این اختلاف چیزی حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد در نظر گرفته میشود. برای بررسی این موضوع، میتوانید سیستم را روشن کنید و با باز کردن یک شیر، فشار روشن و خاموش شدن پمپ را از روی گیج فشار مشاهده نمایید.
– در صورتی که فشار باد کمتر از حد لازم بود، نوبت به افزایش آن میرسد. این کار از طریق همان والف هوا انجام میشود و بهترین ابزار برای آن کمپرسور هواست، هرچند با تلمبهی دستی هم میتوان این کار را انجام داد. باد را بهآرامی اضافه کنید و بعد از چند دقیقه صبر، دوباره فشار را اندازه بگیرید تا مطمئن شوید نشتی وجود ندارد.
– اگر هنوز فشار به حد مطلوب نرسیده بود، میتوانید این کار را دوباره تکرار کنید. معمولاً فشار باد داخل منبع حدود ۲ بار تنظیم میشود، هرچند فشار کاری خود مخزن بسته به اندازه و نوع آن میتواند متفاوت باشد.
جمع بندی
تنظیم باد منبع تحت فشار، یکی از سادهترین اما مهمترین کارهایی است که تأثیر مستقیمی روی عملکرد پمپ آب دارد. اگر این تنظیم بهدرستی انجام شود، فشار آب یکنواختتر خواهد بود، پمپ کمتر روشن و خاموش میشود و عمر مفید کل سیستم افزایش پیدا میکند. بررسی دورهای منبع تحت فشار میتواند جلوی بسیاری از هزینههای تعمیراتی آینده را بگیرد و خیال شما را از بابت عملکرد پمپ راحتتر کند.
اشتباهات رایج در تنظیم باد منبع تحت فشار
یکی از رایجترین اشتباهها این است که باد منبع را بدون تخلیه کامل آب اندازهگیری میکنند. وقتی داخل منبع هنوز آب وجود دارد، عددی که گیج نشان میدهد واقعی نیست و معمولاً بالاتر از فشار واقعی هواست. نتیجه این میشود که منبع بهدرستی تنظیم نمیشود و مشکل همچنان باقی میماند.
اشتباه بعدی تنظیم باد بیشتر از فشار روشن شدن پمپ است. بعضی فکر میکنند هرچه باد بیشتر باشد، فشار آب هم بهتر میشود؛ در حالی که اگر فشار باد از فشار استارت پمپ بیشتر باشد، عملاً منبع کارایی خود را از دست میدهد و پمپ زودتر وارد مدار میشود یا حتی دچار نوسان میگردد.
خیلی وقتها هم سالم بودن تیوپ بررسی نمیشود. اگر تیوپ پاره باشد، هرچقدر هم باد تزریق شود فایدهای ندارد، چون هوا و آب با هم مخلوط میشوند. خارج شدن آب از والف هوا یک نشانهی واضح از این مشکل است که نادیده گرفتن آن فقط وقت و انرژی را هدر میدهد.
برخی هم کلید اتوماتیک (پرشر سوئیچ) را در نظر نمیگیرند. تنظیم باد منبع بدون توجه به فشار روشن و خاموش شدن پمپ، باعث می شود سیستم به درستی عمل نکند و پمپ دچار نوسان یا استهلاک زود هنگام نشود.
و در نهایت، بیتوجهی به سرویس دورهای. خیلیها فقط وقتی پمپ به مشکل میخورد سراغ منبع میروند، در حالی که بررسی سادهی فشار باد در بازههای زمانی مشخص میتواند جلوی بیشتر این دردسرها را بگیرد.
هر چند وقت یکبار باید باد منبع تحت فشار بررسی شود؟
بهطور معمول توصیه میشود حداقل هر 45 روز یکبار فشار باد منبع بررسی شود. در ساختمانهایی که مصرف آب بالاتری دارند یا پمپ بهصورت مداوم در حال کار است، این بازه میتواند کوتاهتر هم باشد. اما این موضوع به این معنا نیست که در هر بار بررسی حتما نیاز به تنظیم باد وجود دارد, اما کنترل دوره ای آن می تواند از بروز نوسان فشار آب, روشن و خاموش شدن مکرر پمپ و آسیب های احتمالی مثل ترکیدگی تیوپ جلوگیری کند.
نشانههای تنظیم نبودن باد منبع
گاهی اوقات بدون اندازهگیری هم میتوان حدس زد که باد منبع تنظیم نیست. از نشانههای رایج میتوان به مواردی مثل روشن و خاموش شدن بیش از حد پمپ، نوسان فشار آب هنگام استفاده، یا حتی صدای غیرعادی پمپ اشاره کرد. در چنین شرایطی، بررسی منبع تحت فشار باید یکی از اولین اقدامات باشد، نه آخرین گزینه.
آیا نوسان فشار آب همیشه به منبع تحت فشار مربوط است؟
خیر. نوسان فشار میتواند دلایل مثل خرابی کلید اتومات, نشتی آب در سیستم, خرابی اتصلات مثل پنج راهی یا شیر خودکار باشد. اما به طور کلی منبع تحت فشار یکی از اولین بخشهایی است که باید بررسی شود، چون نقش مستقیمی در تثبیت فشار دارد.